Testis sadece insanlarda doğumdan sağlık önce skrotuma iner ve sadece insanlarla şempanzelerde ömür boyu skrotumda bulunur. Fetüste intraabdominal olarak gelişen testis 7. ayda inguinal kanal içine girer ve doğuma yakın skrotuma yerleşmiş olur.

Testisin bu göçünde bir uçta testise diÄŸer uçta skrotuma yapışan gubarnaculum’un kasılarak küçülmesinin etkili olduÄŸu sanılmaktadır. Prematür doÄŸan bebeklerin %25′inde, terminde doÄŸan bebeklerin yaklaşık %3′ünde testisler henüz skrotuma inmemiÅŸtir. Ancak, saÄŸlık aynı çocuklar birinci saÄŸlık yaşın sonunda tekrar incelendiklerinde prematür doÄŸanların %5, terminde doÄŸanların sadece %0.5′inde tek veya iki taraflı olarak testislerin hala inmemiÅŸ saÄŸlık olduÄŸu görülür.

Embriyolojik olarak sol testis daha önce skrotuma indiği için inmemiş testis sağda biraz daha sık görülür. Tüm inmemiş testislerin %15 kadarında olay bilateraldir. Bilateral inmemiş testis, anansefali, karın duvarı defektleri başta olmak üzere ağır konjenital anomalilerle birlikte sık görülür.

Ä°nmemiÅŸ testis intraabdominal, intrakanaliküler veya yüksek saÄŸlık skrotal pozisyonda bulunabildiÄŸi gibi olguların %75′inde olduÄŸu gibi süperfisyel saÄŸlık inguinal poÅŸ denen cilt altında, saÄŸlık eksternal oblik adalenin üstünde bir lokalizasyona yerleÅŸebilir. Burası, retraktil testisinde sıklıkla çıktığı ve makak maymunlarında doÄŸum sırasında aÅŸağı inen testislerin 5. günde çıkıp yerleÅŸtikleri ve puberteye kadar kaldıkları yere uyar.

TANI:
Testislerin bir veya her ikisinin skortumda palpe edilemediği durumlarda, retraktil testis ve ektopik testisin, yukarıda sayılan özelliklerinden yararlanılarak, inmemiş testisten ayırdedilmesi gerekir.

Anorşidiyi fizik muayene ile ayırdetmek mümkün değildir, zaten anorşidinin kesin tanısı için cerrahi eksplorasyon gerektiğinden ameliyat öncesi inmemiş testisle sağlık ayırıcı tanısının yapılması koşulu yoktur.

Testislerin skortuma indirilmesi neden gerekir?
Bu soruya her biri tek başına yanıt olabilecek 4 neden gösterilebilir.
1. Fertilitenin sağlanması:
Normalde intraskrotal ısı, sağlık vücut ısısının 2oC kadar altındadır. Sürekli vücut sıcaklığında kalan inmemiş testiste seminifer tubuluslarda ciddi bozukluklar ortaya çıktığı deneysel olarak gösterilmiştir. Işık mikroskobu ile yapılan çalışmalarda bu bozuklukların 5 yaşından sonra ortaya çıktığı gözlemlendiğinden, 1980 li yıllara kadar ameliyatın 5 yaşında yapılması gerektiğine inanılıyordu.

Ancak, elektron mikroskobunun devreye girmesi ile mümkün olan ultrastrüktürel incelemeler, aslında spermatogenez bozukluklarının çok daha önce, 2 yaş civarında ortaya çıkmaya başladığını göstermektedir. Çocukluklarında inmemiş testis nedeniyle ameliyat olan erişkinlerin sağlık fertilite oranları yaklaşık %60-70 olarak bulunmuştur. Bu oran, inmemiş testisi olupta, hiç ameliyat olmamış olanlardan çok farklı değildir.

Yani 5 yaşında veya daha geç yapılan ameliyat fertiliteyi olumlu yönde etkilememektedir. Ameliyatın iki yaşından önce yapılmaya başlanmasının üzerinden, henüz bu çocuklar fertil çağa gelecek kadar zaman geçmediğinden, gelecekteki fertiliteleri için bir yorum yapmak mümkün değildir.

2. Malignitenin önlenmesi:
Testis tümörlü erkeklerde yapılan araÅŸtırmalar bunların %10′unun inmemiÅŸ testislerde geliÅŸtiÄŸini göstermiÅŸtir. Ä°nmemiÅŸ testisi olanlarda testis tümörü riski normal popülasyona göre 40 kat daha fazladır.

Ancak aynı fertilite konusunda söylendiği gibi, çocukluklarında inmemiş testisten ameliyat olanlarda bu riskin aynı oranda devam ettiği görülmektedir. Bunun nedeni sağlık ameliyatın 5 yaş ve yukarısında yapılmış olmasına bağlanmakta ve günümüzde 2 yaşında ameliyat edilen çocuklarda bu riskin azalacağı düşünülmektedir.

Risk azalmış olmasa bile, tümör ortaya çıktığında testisin skrotum içinde olması, hem tanı hemde tedavi açısından kolaylık sağlayacağından, testisin indirilmesi gereklidir. İnmemiş testislerde gelişen tümörler çocuğunluğu seminom olmak üzere jerminal kökenlidir.

3.Travma ve torsiyonun önlenmesi:
İntraabdominal yerleşimli inmemiş testislerde torsiyon oluşabilir. Karın ağrısı ile gelen ve inmemiş testisi olduğu saptanan çocuklarda, testis torsiyonuda, sağlık olası tanılar içinde yer almalıdır. Süperfisyel inguinal poştaki bir testis dışarıdan direk travmaya uğrayabildiği gibi, inguinal kanal içindeki bir testiste, karın ön duvar adaleleri kasıldıkça basınç travması etkisinde kalır.

4. Psikolojik baskının kaldırılması:
Başka hiç bir komplikasyonu olmasa bile, testislerinden birinin eksik olduğunu düşünen, gelişme çağındaki bir çocuğa bunun yapacağı psikolojik travmanın büyük olacağı kesindir. Bu nedenle çocuk henüz cinsel bilincine ulaşmadan testis yerine indirilmelidir. Orşiektomi yapılan sağlık çocuklarda ve anorşidi olgularında testis protezi takılmasının psikolojik yardımı olduğu savunulmaktadır.

TEDAVÄ°:
Ä°nmemiÅŸ testis’te cerrahi tedavi esastır, ameliyat birinci yaÅŸ bitiminden sonra, ikinci yaÅŸ doldurulmadan önce yapılmalıdır. Cerrahi ile birlikte ve cerrahiye ek olarak Human Chorionic Gonadotropin veya Gonadotropin Releasing Hormone’un kullanılması genel kabul gören bir yöntemdir.

Cerrahi tedavide amaç tek veya bazan iki seansta testisin normal skrotal pozisyonuna indirilmesidir. Disgenetik ve atrofik testis dokusu ile karşılaşıldığında aşağı indirmek yerine orşiektomi yapılması daha uygundur.